Dorpswebsite Wjelsryp
It doarp fan 'e fjurkemigers

Op deze website vind je informatie over het dorp Wjelsryp en zijn omgeving. Deze website is een initiatief van Dorpsbelang Wjelsryp.
Heb je informatie voor de website of zie je iets dat niet klopt? Stuur dan even een mailtje naar webredactie@wjelsryp.com.


Gemeente Littenseradiel

Gepubliceerd: 23 mei 2013
Gewijzigd: 29 januari 2014

Algemeen
Littenseradiel ligt in het Friese ‘Terpelân’ en behoort tot het vroegst bewoonde deel van het Noord-Nederlandse zeekleigebied. Rond het jaar 500 voor Christus vestigden de eerste bewoners zich hier in de regelmatig door de zee overstroomde kuststreek. Om have en goed tegen het water te beschermen wierpen zij woonheuvels of terpen op. Deze tekenen zich nu nog af als lichte terreinverhogingen. De ondergrond van de 29 dorpen en bijna even zo talrijke buurtschappen wordt gevormd door zulke oude terpen. Sinds het jaar 1000 behoeden dijken land en bewoners tegen stormvloed en overstromingen. Vele oude dijken slingeren zich heel herkenbaar door het landschap, bijvoorbeeld de Slachte (ten westen van Kûbaard, langs Hidaard en Reahûs oostwaarts) en de dijk van de voormalige Middelzee (de Hegedyk tussen Jellum en Boazum). Het oude zeekleigebied is altijd welvarend geweest. Dat valt in dit bij uitstek weidegebeid af te lezen aan de talrijke grote boerderijen van het stelp- en kop-hals-romptype. Bijna ieder dorp telt statige herenhuizen en een beeldbepalende oude kerk. Imposante 11de en 12de eeuwse kerken in Romaanse stijl staan bijvoorbeeld in Jorwert en Boazum. Diverse fraaie dorpsgezichten, oude kerkpaden, talrijke dorpsvaarten, zeer verrassende elementen (de mummies in Wiuwert) en natuurlijk het weidse landschap nodigen uit tot rondtoeren en rondkijken.

Grietenij
Littenseradiel is per 1 januari 1984 ontstaan uit de gemeenten Baarderadeel en Hennaarderadeel. De naam is ontleend aan de namen van twee vroegere terpen uit die gemeenten: Easter'littens' in Baarderadeel en Wester'littens' in Hennaarderadeel. Eind 14e eeuw waren Baarderadeel en Hennaarderadeel onderdeel van Vijfdelen dat in het Noordwesten van Fryslân lag. Sinds het begin van de jaartelling noemde men dit deel van Fryslân Westergo. Westergo lag tussen de Zuiderzee (nu IJsselmeer) en de Middelzee (die Fryslân eeuwen lang in tweeën deelde). Baarderadeel en Hennaarderadeel waren respectievelijk de vierde en vijfde grietenij van Vijfdelen. De andere drie grietenijen van Vijfdelen waren Menaldumadeel, Franekeradeel en Barradeel. De grietenijen van Vijfdelen droegen samen de zorg voor een deel van de waterkering. Een grietenij is de voorloper van de huidige gemeente. Grietmannen (soort burgemeesters) en rechters zorgden voor bestuur en rechtspraak in grietenijen. Grietmannen waren eigenlijk altijd personen uit welgestelde families. Belangrijke families die grietmannen leverden voor Baarderadeel en Henaarderadeel waren Van Aylva, Burmania, Lycklema à Nijholt en Eysinga.

Bedrijvigheid
Vroeger was de bron van inkomsten vooral het boerenbedrijf (grotendeels melkveehouderijen). Verdiende men vroeger brood niet als boer, dan was men knecht of had zijn werk in de toeleveringsbedrijven. Tegenwoordig vindt men werk vooral in de steden rondom deze gemeente. Menigeen forenst naar de omliggende steden om daar te werken.

Bereikbaarheid gemeente
Vanaf 1 mei 2013 is ook Littenseradiel, samen met Súdwest-Fryslân, bereikbaar op het korte 14+nummer.

Hoe werkt het 14+nummer?
Het 14+telefoonnummer begint met het cijfer 14 met daarna het netnummer van de gemeente. Zo belt u vanaf 1 mei 14 0515 voor de gemeenten Littenseradiel en Súdwest-Fryslân. U spreekt de gemeentenaam in en u wordt doorverbonden met het juiste gemeentehuis.
Naast het 14 0515 nummer blijft de gemeente overigens ook bereikbaar via het huidige telefoonnummer (0515) 334444.

Internet
Website: www.littenseradiel.nl










Twitterberichten gemeente Waadhoeke